Actief plannen van de pensioendatum loont!

Het pensioen gaat in op de datum, zoals opgenomen in de pensioenregeling. Doorgaans is dat de eerste dag van de maand waarin de werknemer de 65-jarige leeftijd bereikt. Onder voorwaarden mag de pensioendatum ook worden uitgesteld. Eerder mag ook, maar dan moet de hoogte van de jaarlijkse pensioenopbouw worden aangepast aan de fiscale maxima. De wetgever heeft de fiscaal maximaal toegestane opbouw gekoppeld aan de pensioenleeftijd. Jaarlijks mag per dienstjaar 2 procent van de pensioengrondslag worden opgebouwd. Is de pensioendatum eerder, dan moet het jaarlijkse opbouwpercentage omlaag om binnen de fiscale grenzen te blijven.

Een uitzondering op deze hoofdregel is de werknemer die op 1 januari 2005 ten minste 55 jaar was. Deze werknemer mag op 60 jaar met pensioen, zonder de hoogte van zijn pensioen aan te tasten. Deze werknemers zijn al met pensioen of hebben de pensioenleeftijd al uitgesteld en die overgangsmaatregel gaat daardoor zijn belang verliezen.

Fiscale sancties

Als de in de pensioenregeling opgenomen ingangsdatum niet de gewenste ingangsdatum is, kan het pensioen worden uitgesteld of vervroegd. Dan moet wel worden voldaan aan diverse spelregels. Als hier fouten mee worden gemaakt, kan de belastingdienst stellen dat sprake is van een onzuivere pensioenregeling. De fiscale sanctie is dan zeer fors omdat de gehele aanspraak wordt belast. Daarnaast wordt dan nog 20% revisierente in rekening gebracht.

Ook kan het voorkomen dat het wenselijk is de pensioenleeftijd uit te stellen maar geen actie wordt ondernomen. In dat geval is uitstel niet meer mogelijk en moet er worden vastgehouden aan de ingangsdatum van het pensioen. Dit leidt dan vaak tot een dubbel belast inkomen, als naast de pensioenuitkering ook nog salaris wordt genoten uit een doorlopend dienstverband.

Vervroeging pensioendatum

Vervroeging van de pensioendatum is mogelijk. Het pensioen moet dan actuarieel worden herrekend. Als de pensioenuitkering niet voldoende is, bijvoorbeeld omdat nog geen AOW wordt genoten, mag een deel van de waarde van de pensioenaanspraak worden aangewend voor overbrugging van de AOW. Daarbij moet worden bedacht dat de pensioenuitkering ongeveer 8% lager wordt per jaar vervroeging. Hoewel er geen minimum pensioenleeftijd is vastgelegd, zit er dus een natuurlijk maximum aan het vervroegd pensioneren.

Aan de vervroeging van de pensioendatum zit één voorwaarde. Het pensioen mag niet worden vervroegd als de werknemer zijn dienstbetrekking voortzet. De Belastingdienst is van mening dat bij vervroeging van de pensioendatum een ongewenste samenloop van inkomsten uit dienstbetrekking en pensioenuitkeringen ontstaat. Door vervroeging is dan namelijk geen sprake van een inkomensvoorziening bij ouderdom. Als het pensioen echter op de reguliere ingangsdatum ingaat en de werknemer werkt door, is de samenloop geen probleem.

Een dergelijke samenloop kan ook plaatsvinden als de pensioendatum wordt vervroegd en de werknemer besluit daarna alsnog te gaan werken. Mits gewoon sprake is van een nieuwe dienstbetrekking, kan deze samenloop ook de goedkeuring van de Belastingdienst dragen.

Uitstel pensioendatum

Als het pensioen later ingaat dan op de overeengekomen pensioendatum, moet het pensioen eveneens actuarieel worden herrekend. Daarbij moet het pensioen ingaan zodra het pensioen 100% bedraagt van het pensioengevend loon, waarbij rekening is gehouden met de AOW. Als de 100%-grens wordt bereikt voordat de pensioengerechtigde 65 jaar is, mag het pensioen voor gewone werknemers worden bevroren en ingaan op 65-jarige leeftijd. Voor een DGA ligt dit anders, omdat die bij bevriezing van aanspraken afziet van een deel van de oprenting. De DGA moet dus gewoon met pensioen bij het bereiken van de 100%-grens.

Op deze algemene regel zijn diverse uitzonderingen die uitstel van de pensioendatum bemoeilijken. Dit heeft alles te maken met de eis die aan uitstel van de pensioendatum wordt gesteld, namelijk ‘doorwerken’. De werkzaamheden (in dienstbetrekking) moeten worden voortgezet wil sprake kunnen zijn van fiscaal neutraal uitstel van de pensioendatum. Situaties van deeltijdwerknemers en arbeidsongeschiktheid compliceren het uitstel van de pensioendatum aanzienlijk.

Doorwerken en slapersrechten

Een werknemer die zijn pensioendatum uitstelt, zit doorgaans niet te wachten op uitkeringen uit slapersrechten die voortkomen uit vroegere dienstbetrekkingen. Als hierover echter geen afspraken worden gemaakt, komen deze rechten tot uitkering op de in die regeling vastgestelde pensioendatum. Om dit te voorkomen, kan de pensioendatum van deze premievrije rechten – mits deze mogelijkheid in de pensioenregeling is opgenomen en alle partijen bereid zijn hieraan mee te werken – eveneens worden uitgesteld. Uitstel kan dan plaatsvinden tot uiterlijk de ingangsdatum van de pensioenregeling die samenhangt met de laatste dienstbetrekking van de werknemer.

Doorwerken en zelfstandig ondernemerschap

Doorwerken is altijd gericht geweest op ‘doorwerken in dienstbetrekking’. Er was voor de zelfstandig ondernemer geen mogelijkheid de pensioendatum van premievrije rechten uit te stellen als de onderneming ook na de pensioendatum van de premievrije pensioenregelingen werd voortgezet. Inmiddels is in een recent besluit van het ministerie van Financiën goedkeurend beleid opgenomen voor uitstel van de pensioendatum in combinatie met het ondernemerschap. Als aan de voorwaarden wordt voldaan, wordt op basis van het hardheidsclausule beleid goedgekeurd dat de ‘werkzaamheden als ondernemer’ worden gelijkgesteld aan werkzaamheden in een tegenwoordige dienstbetrekking. Door deze goedkeuring kunnen ook ondernemers de pensioendatum afstemmen op het einde van hun werkzame leven.

Omdat het bij de zelfstandig ondernemer lastig is te bepalen of volledig wordt doorgewerkt, is in de voorwaarden onder andere opgenomen dat het aantal uren dat de ondernemer werkzaam is ten minste gelijk moet zijn aan het aantal uren dat in dienstbetrekking werd gewerkt. Een structurele vermindering van het aantal gewerkte uren moet worden gemeld aan de pensioenuitvoerder en leidt tot het (gedeeltelijk) ingaan van het pensioen. Deze tegemoetkoming is zeer wenselijk voor ondernemers. Ook zij hebben doorgaans in het verleden in loondienst gewerkt en pensioen opgebouwd. Mogelijk hebben ze gebruik gemaakt van de terugkeerregeling uit de BV, en kunnen ze op deze manier toch gebruikmaken van de mogelijkheid van pensioenuitstel die voor werknemers al langer gebruikelijk was.

Deeltijd en/of arbeidsongeschiktheid

Voor de planning van de pensioendatum kunnen de parttime werkzaamheden ongewenste gevolgen geven. Als de arbeidsovereenkomst bijvoorbeeld voor 20% is beëindigd, en er dus sprake is van een 80%-dienstverband, moet bij het bereiken van de in de pensioenregeling opgenomen pensioendatum, het pensioen ingaan voor 20%. De overige 80% mag worden uitgesteld.

Ook bij arbeidsongeschiktheid speelt eenzelfde problematiek. Als een arbeidsongeschiktheidsuitkering wordt genoten en er wordt voor bijvoorbeeld 50% doorgewerkt, mag de pensioendatum voor het arbeidsongeschikte deel niet worden uitgesteld. Dat levert dan weer complicaties op met een eventuele samenloop tussen de arbeidsongeschiktheidsuitkering en pensioen. De arbeidsongeschiktheidsuitkering staat vast. Het verrichten van arbeid in deeltijd en de pensioenregeling zijn overeenkomsten tussen werkgever en werknemer. Onderdeel van die overeenkomsten is de pensioenleeftijd, zodat daarmee wel rekening kan worden gehouden.

Op tijd anticiperen

In de praktijk wordt te laat stilgestaan bij de gewenste ingangsdatum van het pensioen. Als er nog voldoende tijd is, is veel mogelijk. Als niet tijdig actie wordt ondernomen of zonder met de voorwaarden rekening te houden pensioen wordt uitgesteld, kan het zijn dat de werknemer met een voldongen feit wordt geconfronteerd waardoor het gewenste effect niet wordt bereikt of nog erger, die leidt tot fiscale sancties in de Wet LB.

Het is belangrijk te constateren dat ook zelfstandig ondernemers in lijn met de maatschappelijke ontwikkelingen slapersrechten kunnen uitstellen indien en voorzover in de onderneming wordt doorgewerkt.

Bron, AN nr. 23
                                                      

Bij vragen over dit artikel kunt u vrijblijvend contact opnemen met een van onze adviseurs.
Wij leren u met uw plannen, of die nu groot of bescheiden zijn, graag kennen, Hof Groep Accountants & Adviseurs.          

E.  info@hofgroep.nl        T.  +31 (0)416 - 56 78 78         W. www.hofgroep.nl        W. www.hofgroep-kennisnet.nl



 Terug naar actualiteiten rubriek (Estate Planning)

RSS

Share:   Tweet

Colofon

Deze website is onderdeel van Hof Groep Accountants & Adviseurs. De nieuwsberichten die wij op onze websites en nieuwsbrief publiceren zijn van algemene informatieve aard.
Afhankelijk van de feitelijke omstandigheden van een specifiek geval kan de informatie op bepaalde gevallen niet, dan wel niet onverkort van toepassing zijn. De informatie op onze websites
en de nieuwsbrief is niet bedoeld als, en dient niet te worden beschouwd als, financieel of juridisch advies van welke aard dan ook.
Hof Groep Accountants & Adviseurs is niet aansprakelijk voor de gevolgen van het eventuele gebruik dat van de informatie wordt gemaakt.
Voor onze algemene voorwaarden klik hier (de pagina wordt in een nieuw venster geopend, zie onderaan de pagina).
Voor financieel, strategisch of fiscaal advies met betrekking tot uw specifieke situatie kunt u contact opnemen met:

Hof Groep Accountants & Adviseurs
Grotestraat 132a
5141 HC Waalwijk
T. 0416 - 56 78 78
F. 0416 - 56 78 79
info@hofgroep.nl
www.hofgroep.nl
www.hofgroep-kennisnet.nl
© ® 2011  all rights reserved